|
Kısırlık
Çiftlerin yaklaşık %15'inde görülen
çocuk sahibi olabilme sorununda, sadece erkeğe bağlı faktörler %20 olup,
ayrıca yaklaşık %40 vakada da erkekteki sorun, çiftin çocuğunun olmamasına
katkıda bulunmaktadır.. Böylelikle, çocuk sahibi olmakta zorluk yaşayan
çiftlerin % 50-60'ında, erkekteki bir sorunun kısmen de olsa sebepler
arasında yer aldığı söylenebilir. Erkekte kısırlıkla ilgili sorunlar, çok
büyük bir çoğunlukla yapılan sperm tahlilinden anlaşılabilirse de, bazı
durumlarda özel tetkikler gerekebilir.
Erkek Kısırlığının Nedenleri ve Çeşitleri
Erkek kısırlığı çok çeşitli nedenlerden ortaya çıkabilir: hormonal nedenler,
genetik-ailevi nedenler, geçirilmiş iltihabi hastalıklar, geçirilmiş
ameliyatlar, doğumsal anormallikler, çevresel , kimyasal etkenler vb. En sık
görülen ve mikrocerrahi ile olumlu sonuç alınabilen bir neden de yumurtalık
damarlarında varisleşme-yani varikoseldir. Eroin, morfin gibi maddelerin
kullanımı ve vücut geliştirme çalışan insanların doping için aldıkları
maddeler, çocuk olmasını engelleyebilir ve zorlaştırıcı etkilerde
bulunabilir. Bu tip ilaçlar kasları kuvvetlendirmek adına vücudun normal
hormonal düzenini bozar, dışarıdan bol miktarda vücuda alınması sonucu
bunların vücutta üreten hücreler ve sistemler zayıflayarak devre dışı
kalabilir.
Aşırı sıcak ortamda olanlar ve petro-kimya türü kimyasalların dumanı ile iç
içe olanlar kısırlık tehlikesi ile karşı karşıya kalırlar. Çeşitli boya ve
kimyasalların kanserojen etki gösterdiği de bilimsel açıdan kanıtlanmış bir
gerçektir.
Erkeklerde kısırlık nedenlerinden biri olan kanal tıkanıklığı nasıl oluşur?
Tüplerde tıkanıklık 4 farklı sebebe
bağlıdır.
1-Zaman içerisinde gelişen kistlere bağlı olarak tıkanıklıkortaya çıkabilir.
2- Doktor eliyle yani vazektomi denilen bir doğum kontrol yöntemi sonucu
tüplerin bağlanmasıyla gelişebilir.
3- Doğumsal olabilir. Genetik nedenlerle nakil yolları olan tüplerin kısmen
veya tamamen gelişmemesi sonucu ortaya çıkar.
4- Cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar sonucu da bu kanallarda tıkanmalar
oluşabilir. Gonore (bel soğukluğu) gibi kadınlardan cinsel ilişki ile
kapılan hastalıkların tedavi edilmemesi sonucu kısırlık ortaya çıkabilir.
Tıkanıklık nedeni olan kısırlıkları artık özel mikrocerrahi ve endoskopik
yöntemler ile çoğu vakada başarı ile giderip normal yolla hamile kalınması
sağlanabilmektedir.
Belirtileri
Bu hastalıklar her zaman olmasa da çoğu kez belirti verir; mesela idrar
yaparken yanma, tıpkı nezledeki gibi idrar yolundan akıntı olması gibi. Bu
hastalıkların ilerlemesine yetersiz tedavi de sebep olmaktadır. Eczaneden
veya kulaktan dolma tavsiye ile bilinçsizce alınan ilaçlar hastalığı tam
olarak tedavi etmeyebileceğinden hastalık idrar yolundan prostat ve
testislere ilerleyerek kısırlığa yol açabilmektedir. Tüberküloz yani verem
hastalığı da kısırlık yapabilir.
Önce erkek mi kadın mı doktora
başvurmalıdır
Aslında her ikisinin de aynı anda başvurması gereklidir fakat önce erkeğin
tetkiklerinin yapılmasında fayda vardır. Kültürel yapımız gereği kısırlık
söz konusu olduğunda hep kadınlar doktora gönderilmekte, erkekler ancak en
son aşamada gitmekte yada hiç doktora gitmemeyi tercih etmektedirler.
Öncelikle kadınların kısırlığı son aşamasına kadar araştırılmakta hatta
gereksiz yere birçok tedaviler uygulanmaktadır. Çocuğu olmayan bir erkek
önce Androloji konusunda uzman bir Üroloji uzmanına, bir Androlog’a
başvurmalıdır. Önce muayene, özel sperm ve hormon tetkikleri
gerçekleştirilir.
Erkek kısırlığında tedavi basamaklar halinde uygulanır; başlangıçta basit ve
sebebe yönelik tedaviler tercih edilir. Sorun tam olarak ortadan
kaldırılarak çiftin evlerinde hamilelik sağlaması için ilaç tedavisi,
mikrocerrahi, endoskopi uygulanabilir. Kesin tedavi olamasa bile erkeğin bu
tedaviler ile durumunun kısmen düzelmesi sağlanarak yardımlı üreme
tekniklerinden daha yüksek başarı ile faydalanabilecek hale gelmesi
sağlanır. Uygun çiftler kocanın laboratuarda hazırlanan spermlerinin
jinekolog tarafından eşe verilmesi (aşılama-inseminasyon) yönteminden fayda
görebilir iken durumu daha ağır olanlara mikroenjeksiyon-tüp bebek
uygulaması son çare olarak gerekebilir. Mikrocerrahide uygun kişilerde fayda
oranı %80 olup hamilelik %40’a varabilmektedir. Aşılamada deneme başına %
20, tüp bebekte %25 hamilelik sağlanabilmektedir.
Günümüzde tam kısırlik durumu çok daha nadirdir. Mikrocerrahi, endoskopi ve
yardımlı üreme teknikleri ile eskiden netice alınamayan durumlarda bile
çiftler çocuk sahibi olabiliyor. Erkekler suçu eşlerine atmak yerine
kendileri de detaylı tetkik olmalıdır. Normal gibi görünen tek bir sperm
tahlili yeterli değildir. Ayrıca çocuk sahibi olan bir erkeğin zaman
içinde-örneğin varikosel etkisi ile- çocuk sahibi olamaz hale gelmesi de
mümkündür. Kısırlık tedavisinde yurdumuzda tüm ileri tetkik ve tedaviler
uygulanabilmektedir. Fakat kalite kontrolü ve tedavinin basamaklı yapılması
ilkelerine uyulmayabilmektedir. Birçok tetkik ve tedavi çoğu zaman gerekli
kalitede gerçekleştirilmemektedir. Ayrıca ticari amaçlar nedeni ile çiftler
gereken tetkik ve basit tedaviler denenmeden pahalı ve ciddi anne ve çocuk
sağlığı komplikasyonlarına yol açabilecek tüp bebek denemelerine ilk adım
olarak başlatılabilmektedirler. Çok kolay ve ekonomik çözümler denenmeden ve
bilhassa erkek tedaviler ile en uygun hale gelmeden tüp bebek yöntemine
geçilmemelidir. Mikrocerrahi, endoskopi ve ilaç tedavileri birçok çifti tüp
bebeğe gerek kalmadan çocuk sahibi yapabilmekte, en azından tüp bebek
uygulamasındaki başarı şansını arttırmaktadır.
|
